İRAN /ABD /İSRAİL arasında başlayan saldırılar sonucunda özellikle GÜBRE SEKTÖRÜ çok etkilenecek.
Hali hazırda ekonomik maliyetlerin artması dolayısıyla TARIMSAL GİRDİ kullanımında %50'nin üzerinde bir daralma vardı. Malesef savaş ile birlikte bu daralma daha da büyüyecek.
Türkiye’nin gübre üretimini 1990’larda başlayıp 2000’lerin ortasında tamamlanan özelleştirme süreciyle büyük oranda el değiştirdi.
Hürmüz Boğazı gibi krizlerin bizi bu kadar korkutmasının temel sebebi, artık gübrede "ÜRETİCİ " değil, doğrudan "İTHALATÇI" konumuna düşmüş olmamızdır.
Özelleştirme Serüveni ile GÜBRE SEKTÖRÜNDE kaybettiğimiz HER BİRİ KALE dediğimiz FABRİKALARIMIZ satıldı.
1-TÜGSAŞ (Türkiye Gübre Sanayi A.Ş.): Bir zamanlar Türkiye'nin gübre deviyken parçalanarak satıldı. Gemlik, Samsun ve Kütahya fabrikaları 2004-2005 yıllarında özelleştirildi.
2-İGSAŞ (İstanbul Gübre Sanayii): Türkiye'nin tek üre üreticisiydi. 2004 yılında özelleştirildi. Üre, bugün Hürmüz Boğazı kapandığında en çok sıkıntı yaşayacağımız, tarımın en temel azot kaynağı.
3-GÜBRETAŞ: 1993'te Ziraat Bankası hisselerinin Tarım Kredi Kooperatifleri'ne devriyle aslında kamusal niteliğini büyük oranda korudu ama o da hammaddeyi (doğalgaz, fosfat kayası vb.) dışarıdan alıyor.
ÖZELLEŞTİRME öncesi bu fabrikalar devlet eliyle işletilirken, kâr amacı gütmekten ziyade "tarımsal arz güvenliğini sağlamak" hedefliydi.
Bugün ise doğalgaz ve fosfat gibi Hammadde girdilerinde %90 dışa bağımlıyız.
Üretmek yerine ithal etmenin (düşük kur dönemlerinde) daha karlı görülmesi, yerli üretim kapasitemizi köreltti.
Fabrikalar özel sektörün elinde olduğu için maliyet artışları (navlun, sigorta, enerji, lojistik,... ) anında çiftçiye yansıyor.
Devletin fiyatı sübvanse etmesi durumu da hızla azalıyor.
Zaten ÖZELLEŞTİRME varsa, ÜRETİCİnin GİRDİLER üzerinden sübvanse edilmesi ortadan kalkar. Ardından üreticinin SÖZLEŞMELİ ÜRETİM ile SERMAYENİN MARABASI durumuna sokulması kaçınılmaz olur....
Velhasıl ayarını bozdukları kantar gün geldi bizi TARTIYOR.
Ez cümle: Siz hiç ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI KAPATILSIN DİYEN bir MUHALEFET DUYDUNUZ MU? Ben DUYMADIM.....
Hatice ZEYBEK
Zir. Yük. Müh.