Teknoloji devi Palantir'in çifte standardı: Bir yanda sağlık verileri, diğer yanda savaş teknolojisi

ABD'li teknoloji devi Palantir, son dönemde hem İngiltere Ulusal Sağlık Servisi (NHS) ile imzaladığı 330 milyon sterlinlik anlaşma hem de NATO ile yaptığı yapay zeka tabanlı askeri sistem ortaklığıyla gündemin merkezine oturdu. Ancak bu iki anlaşma, şirketin "çifte standardını" ve veri takibinin etik sınırlarını yeniden tartışmaya açtı.

Sağlık verileri NATO'nun emrinde mi?

İngiltere NHS ile yapılan anlaşma, Palantir'i ülkenin sağlık veri altyapısının merkezine yerleştirdi . Ancak British Medical Journal (BMJ) ve The Guardian'ın haberlerine göre, yüzlerce doktor, sağlık çalışanı ve akademisyen, Palantir'in İsrail'in Gazze'deki askeri operasyonlarında kullanılan veri analiz sistemleriyle bağlantılı olduğunu belirterek bu anlaşmayı protesto etti .

British Medical Association (BMA), Palantir'in geçmişte göçmen takibi, askeri hedefleme ve istihbarat faaliyetlerinde kullanılan yazılımlar geliştirdiğine dikkat çekerek, "kamu güveninin ciddi biçimde zedelendiğini" vurguladı . İngiltere Parlamentosu'nda da tepkiler büyürken, bazı milletvekilleri bu durumu "sivil ve askeri alanların tehlikeli biçimde iç içe geçmesi" olarak nitelendirdi .

NATO tarihinin en hızlı anlaşması

Palantir'in NATO ile yaptığı anlaşma ise savunma sanayii standartlarına göre rekor sayılabilecek bir hızla, sadece 6 ayda tamamlandı . Anlaşma kapsamında kurulacak yapay zeka tabanlı sistem, savaş alanındaki istihbarat verilerini işleyerek komutanlara gerçek zamanlı operasyonel bilgiler sunacak. Bu sistem, Irak ve Afganistan'da yüzlerce analistin yaptığı işi küçük bir asker grubunun yapmasını sağlayacak .

Project Maven olarak bilinen bu teknoloji, daha önce Google tarafından geliştiriliyordu ancak 2018'de Google çalışanlarının "yapay zekanın savaşta kullanılması" gerekçesiyle başlattığı iç protestolar sonucu şirket projeden çekilmişti . Palantir ise aynı teknolojiyi NATO'ya sunmaktan çekinmedi.

Norveç fonları çekildi, BM raportörleri uyardı

Reuters'ın haberine göre, Norveç'in büyük yatırım fonlarından Storebrand, Palantir'i İsrail'le askeri iş birliği ve olası uluslararası hukuk ihlalleri gerekçesiyle portföyünden çıkardı . Birleşmiş Milletler raportörleri de Palantir'i, "Gazze'de yürütülen operasyonlardan dolaylı biçimde fayda sağlayan şirketler" arasında gösterdi .

Palantir'in yükselişi

Tüm tartışmalara rağmen Palantir'in hisseleri geçen yıl %300'ün üzerinde değer kazandı . Şirket, 2009'dan bu yana ABD'den 2,7 milyar dolarlık devlet sözleşmesi alırken, bunun 1,3 milyar doları Savunma Bakanlığı'ndan geldi . Benzer bir sistem halihazırda Ukrayna'da gerçek zamanlı savaş alanı istihbaratı sağlamak için kullanılıyor .

Direniş yanlısı çevreler ve insan hakları savunucuları ise bu tabloyu, "Gazze'de yürütülen yıkımda rol oynayan teknolojilerin, şimdi Avrupa'da sivil alanlara normalleştirilmesi" olarak değerlendiriyor.

Olan Biten TV Haber Merkezi