Rusya'da gıda fiyatları uçtu: Salatalık 'lüks' oldu, halk kemer sıkıyor

Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik savaşı dördüncü yılına yaklaşırken, sıcak çatışmaların gölgesinde bir başka cephe daha açıldı: Mutfak cephesi. Batı yaptırımları ve artan savunma harcamalarının faturası, artık Rus halkının sofrasına yansımaya başladı.

BBC'nin kapsamlı araştırmasına göre, Moskova'da yaşayan bir reklamcı olan Alexander'ın aylık gıda bütçesi bir ayda yüzde 22 artarak 35.000 rubleden 43.000 rubleye fırladı. Alexander, "Hayat pahalılaşıyor" diyor .

BBC'nin 2019'dan beri aynı market zincirinden satın aldığı 59 temel gıda maddesinden oluşan sepetin fiyatı, Ocak 2024'ten Ocak 2026'ya kadar yüzde 18,6 oranında arttı. En çarpıcı artış yüzde 41 ile yerli üretim süt ürünlerinde yaşanırken, ithalata bağımlı meyve-sebze fiyatları da yüzde 15 zamlandı .

'Altın salatalık' dönemi

Son haftalarda fiyat artışının sembolü ise salatalık oldu. Rusya genelinde salatalık fiyatları aralık ayından bu yana iki katına çıkarak kilogram başına ortalama 300 rublenin üzerine çıktı . Sosyal medyada salatalık fiyatlarını eleştiren binlerce paylaşım yapılırken, bir milletvekili "Artık dükkanlarda yeni bir 'lezzet' belirdi: salatalık" diyerek tepki gösterdi .

Muhalefet milletvekili Sergey Mironov, "Geçen yıl 'altın' patates demişlerdi, şimdi de 'yaldızlı' salatalık. İnsanlar en temel gıdaları alamayacaklarını kabullenmek zorunda mı?" diye sordu . Sibirya'daki bazı marketler, müşteri başına satılan salatalık miktarını sınırlandırırken, bir gazete okuyucularına evde salatalık yetiştirmeleri için tohum dağıttı .

Savaş ekonomisinin faturası

Uzmanlara göre fiyat artışlarının temel nedeni, Kremlin'in savunma sanayine odaklanan bütçesi. Savaş harcamaları ve savunma sanayindeki ücret artışları, ekonominin diğer kesimlerinde enflasyonu körüklüyor. 1 Ocak'ta KDV'nin yüzde 20'den 22'ye çıkarılması da doğrudan fiyatlara yansıdı .

Rusya Merkez Bankası, enflasyonu kontrol altına almak için faizi yüzde 21'e çıkararak 2003'ten bu yana en yüksek seviyeye taşıdı. Banka, enflasyonun yüzde 4 hedefine en erken 2026'da ulaşabileceğini açıkladı .

Ekonomik büyüme keskin bir şekilde yavaşladı. GSYİH büyümesi 2024'te yüzde 4,3 iken 2025'te yüzde 1'e geriledi. Uluslararası ajanslar 2026 için de benzer bir durgunluk öngörüyor .

Halk ne diyor?

Emekli Nadezhda (68), "Sığır eti alamıyorum, ucuz balık çeşitlerine yöneldim. Tüm emekli maaşım (32.000 ruble) artık sadece yiyeceğe gidiyor" diyor. Pazarlama uzmanı Kristina ise yemek masraflarının iki katına çıktığını ve birikimlerini kullanmak zorunda kaldığını belirtiyor: "Artık restorana gidemiyoruz, evde yemek yaparken bile iki kişilik akşam yemeği 1.000 rubleden 2.000 rubleye çıktı" .

Ufa'da yaşayan Aleksei (55) ise "Para giderek kıtlaşıyor. Faturalar fırladı, sürekli yeniden hesaplanıyor ve tüketici lehine değil" diye dert yanıyor .

Savaş uzadıkça fiyatlar düşmeyecek

Uzmanlar, Rus ekonomisinin 2026'da ya durgunluk ya da yüksek enflasyonla birlikte durgunluk anlamına gelen "stagflasyon" riskiyle karşı karşıya olduğunu belirtiyor. Petrol fiyatlarının düşmesi ve Batı yaptırımlarının enerji gelirlerini azaltması, Kremlin'in bütçe açığını kapatmak için ya vergileri daha da artırmak ya da harcamaları kısmak zorunda kalacağı anlamına geliyor .

Savaş devam ettiği sürece, askeri harcamaların ekonomi üzerindeki yükü ve bunun halkın günlük yaşamına yansımalarının da süreceği tahmin ediliyor.

Olan TV Haber Merkezi