İran'dan tarihi karar: Hürmüz Boğazı resmen kapatıldı
İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD ve İsrail'in ülkeye yönelik saldırılarına karşılık olarak Hürmüz Boğazı'nı resmen kapatma kararı aldı. Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı Danışmanı Tuğgeneral İbrahim Cebbari, İran devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, boğazdan geçişlere izin vermeyeceklerini duyurdu .
Cebbari, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
"Hürmüz Boğazı kapatıldı. Geçmeye çalışan her gemiye saldıracağız ve ateşe vereceğiz. Gemiler Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri ve Kara Kuvvetleri'ndeki kahramanlarımız tarafından yakılacaktır. Bu bölgeye gelmeyin. Petrolün fiyatı 82 dolara ulaştı ve dünya kesinlikle en az 200 dolara ulaşmasını bekliyor. Petrol boru hatlarına da saldıracağız ve bölgeden tek bir damla petrolün çıkmasına izin vermeyeceğiz" .
Dünyanın en kritik enerji geçiş noktası
Hürmüz Boğazı, küresel enerji ticaretinin kalbinde yer alıyor. Basra Körfezi'ni Umman Körfezi ve Hint Okyanusu'na bağlayan bu dar su yolu, dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 20'sinin (günde 15-20 milyon varil) geçtiği stratejik bir geçit .
Boğazın en dar noktası yalnızca 33 kilometre; gemi trafiği için ayrılan her iki yön ise sadece 3'er kilometre genişliğinde. Bu dar yapı, boğazı olası bir çatışmada son derece savunmasız kılıyor .
Suudi Arabistan, Irak, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve İran'ın petrol ve doğalgaz ihracatının büyük bölümü bu boğazdan geçiyor. Özellikle Katar'ın tüm sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ihracatı bu güzergaha bağımlı durumda .
"Fiili kapanma" resmiyete dönüştü
Daha önce İran basınında yer alan "fiili kapanma" iddiaları , Tuğgeneral Cebbari'nin açıklamasıyla resmiyet kazanmış oldu. 28 Şubat'tan bu yana bölgede gemilerin U dönüşü yaptığı ve tankerlerin beklemeye geçtiği görülüyordu .
İngiltere Deniz Ticaret Örgütü (UKMTO), daha önce yaptığı uyarıda bölgede "önemli ölçüde" askeri faaliyet olduğunu ve denizcilerin artan elektronik parazit ihtimallerini dikkate alması gerektiğini bildirmişti .
Küresel enerji piyasaları alarmda
Uzmanlar, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının petrol fiyatlarında tarihi bir yükselişe yol açabileceği uyarısında bulunuyor. Kpler'in kıdemli petrol analisti Muyu Xu, İran'ın boğazı sadece bir günlüğüne kapatmasının bile petrol fiyatlarını varil başına 120–150 dolar seviyesine taşıyabileceğini hesaplamıştı .
Tuğgeneral Cebbari'nin 200 dolar hedefi ise en kötü senaryo olarak değerlendiriliyor. Petrol fiyatları, 2 Mart itibarıyla Brent petrolde 78 dolar, ABD ham petrolünde 72 dolar seviyesine yükselmiş durumda .
Dev şirketlerden operasyon durdurma kararı
Krizin derinleşmesiyle birlikte küresel deniz taşımacılığı devleri peş peşe açıklamalar yaparak bölgedeki operasyonlarını durdurdu:
Maersk, Hapag-Lloyd ve CMA CGM: Hürmüz Boğazı'ndan tüm gemi geçişlerini askıya aldı
MSC: Körfez bölgesindeki gemilerine güvenli sığınaklara yönelmeleri talimatını verdi, yük rezervasyonlarını askıya aldı
NYK, Mitsui O.S.K. Lines ve Kawasaki Kisen: Tüm Hürmüz operasyonlarını durdurdu
Bağımsız gemi takip verilerine göre, boğazdan geçen toplam gemi trafiğinde yüzde 70 düşüş yaşanırken, en az 150 ham petrol ve LNG tankeri bölgede demirlemiş durumda .
Tanker saldırıları can aldı
Boğazın kapatılması kararı öncesinde bölgede gemilere yönelik saldırılar da yaşanmıştı. Marshall Adaları bayraklı MKD VYOM adlı petrol tankeri, Umman kıyılarında insansız bir sürat teknesiyle saldırıya uğradı. Hint uyruklu bir mürettebat hayatını kaybetti, 21 kişilik mürettebat tahliye edildi .
Tarihi bir dönüm noktası
Uzmanlar, İran'ın bu kararını savaşın seyrini değiştirecek bir dönüm noktası olarak değerlendiriyor. Daha önceki gerilimlerde boğazı kapatma tehdidinde bulunan ancak bunu hiçbir zaman uygulamayan Tahran yönetimi, bu kez "daha agresif ve geniş kapsamlı" bir karşılık vermiş durumda .
İran'ın bu adımı, kendi ekonomisini de doğrudan etkileyecek. Tahran, petrol ihracatının önemli bölümünü bu boğaz üzerinden gerçekleştiriyor. 2025 yılında Hürmüz'den geçen İran petrolü hacmi, 2018'den bu yana en yüksek seviyeye ulaşmıştı.
Olan Biten TV Haber Merkezi
