28 Şubat 2026 sabahı, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik ortak askeri saldırısıyla birlikte küresel ekonomi adeta bir "risk depremi"yle sarsıldı. Uzmanlara göre, piyasalar artık resmen "risk odaklı fiyatlama" dönemine girdi.
Petrol ve enerji: "Hayati boğaz" tehdidi
Savaşın ekonomik etkilerinin merkezinde hiç şüphesiz enerji fiyatları yer alıyor. Analistler, etkileri iki ayrı senaryoda değerlendiriyor.
Çatışmaların başlamasıyla birlikte Brent petrol fiyatları, yatırımcıların riskten kaçışı ve olası bir arz kesintisi korkusuyla altı ayın en yüksek seviyesine fırladı. Miami Yatırım Stratejisti Chris Wong, "Bu saldırı, jeopolitik risk primini dramatik bir şekilde yükseltti. Pazartesi açılışında ham petrol fiyatlarının daha da güçlenmesini bekliyoruz" dedi.
Uzmanlara göre asıl kritik eşik, dünya petrolünün yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nın güvenliği. İran'ın daha önceki tehditleri doğrultusunda boğazı kapatması veya geçişleri engellemesi halinde, küresel petrol arzında günde milyonlarca varillik dev bir boşluk oluşabilir. MST Marquee'den enerji analisti Saul Kavonic, bunun gerçekleşmesi durumunda petrol fiyatlarının üç haneli rakamları test edebileceği uyarısında bulundu.
Altın ve güvenli limanlar: Rekorlar kırılıyor
Savaşın en belirgin etkisi, yatırımcıları güvenli limanlara yöneltmesi oldu.
Ons altın, dün akşam saatlerinde yaptığı sert yükselişle 5300 dolar sınırına dayanarak tüm zamanların en yüksek seviyesini gördü. Analistler, altındaki bu yükselişi "çifte destekle" açıklıyor: Bir yandan doğrudan bir savaş riski olarak güvenli liman talebi, diğer yandan yükselen petrol fiyatlarıyla birlikte artan enflasyon endişesi. Güney Kore merkezli OCBC stratejisti Christopher Wong, "Altın fiyatlarının yukarı yönlü bir boşlukla açılması muhtemel" dedi.
Geleneksel olarak kriz anlarında güvenli liman kabul edilen ABD Doları, Japon Yeni ve İsviçre Frangı'nın da diğer para birimleri karşısında değer kazanması bekleniyor. Ancak uzmanlar, çatışmanın uzun sürmesi halinde artan enflasyonun ABD ekonomisini de olumsuz etkileyerek doların orta vadede zayıflayabileceğine dikkat çekiyor.
Diğer piyasalar: Riskten kaçış ve tedarik zinciri
Küresel borsaların, özellikle havayolu, turizm ve teknoloji gibi riskli sektörlerin öncülüğünde sert bir satış dalgasıyla karşılaşması bekleniyor. Buna karşılık savunma sanayi ve enerji şirketlerinin hisselerinin yükselmesi öngörülüyor.
Uzun süredir "dijital altın" olarak tanıtılan Bitcoin, savaşın ilk saatlerinde yüzde 6'nın üzerinde değer kaybederek riskli varlıklarla birlikte hareket ettiğini gösterdi. Bu durum, kriz anlarında Bitcoin'in henüz güvenli bir liman olarak görülmediğini teyit etti.
Çatışmalar sadece petrolü değil, küresel tedarik zincirlerini de tehdit ediyor. İran, dünyanın en büyük metanol ihracatçısı konumunda. Olası bir ihracat durması, kimya sanayinden inşaata kadar birçok sektörde maliyetleri artırabilir.
Analistlerin genel görüşü
Piyasalardaki bu hareketliliğin ne kadar süreceği, tamamen çatışmanın seyrine bağlı. Eğer çatışma kontrollü bir şekilde sona ererse, yaşanan yükselişin kısa süreli bir "risk primi" olarak kalabileceği belirtiliyor. Ancak savaşın büyümesi ve özellikle Hürmüz Boğazı'nı hedef alması halinde, dünyanın yeni bir petrol krizi ve onun getireceği enflasyonist baskılarla karşı karşıya kalabileceği vurgulanıyor.
Olan Biten TV Haber Merkezi