Beyaz Saray kulislerinde savaş senaryoları: İran'a saldırı 'günler' meselesi mi?
Donald Trump döneminde yeniden yükselen ABD–İran hattındaki tansiyon, Washington kulislerini hareketlendirdi. Trump'ın İran'a yönelik sert açıklamaları ve askeri seçenekleri masada tutan yaklaşımı, "ABD savaşa mı sürükleniyor?" sorusunu yeniden gündeme taşıdı.
Askeri yığınağın boyutu ve savaş senaryoları
Amerikan basınında yer alan analizlere göre, Beyaz Saray çevresinde İran'a karşı daha sert adımlar atılması gerektiğini savunan bir kanat bulunuyor. Axios haber sitesine konuşan bir Trump danışmanı, "Patron giderek sabırsızlanıyor. Bazıları onu İran'la savaşa girmekten caydırmaya çalışıyor, ancak önümüzdeki haftalarda kinetik harekat görme olasılığı %90" dedi .
ABD'nin bölgedeki askeri yığınağı giderek büyüyor. İki uçak gemisi (USS Gerald R. Ford ve USS Abraham Lincoln), 12 savaş gemisi, yüzlerce savaş uçağı (F-22, F-35, F-16) ve 150'den fazla askeri kargo uçuşu ile bölgede tarihi bir güç toplanıyor . İsrailli yetkililer de günler içinde savaş çıkması senaryosuna hazırlandıklarını bildirdi .
Ekonomi mi, savaş mı? Beyaz Saray'daki iki farklı ses
Ancak aynı çevrelerde, özellikle seçim atmosferinin yoğunlaştığı bir dönemde, kamuoyunun asıl beklentisinin ekonomi olduğu yönünde değerlendirmeler de yapılıyor. Kulis bilgilerine göre bazı danışmanlar, enflasyon, istihdam ve büyüme gibi başlıkların seçmen nezdinde daha belirleyici olduğunu ifade ederek, dış politikada askeri gerilimin artırılmasının siyasi risk oluşturabileceğini savunuyor.
Diplomasi trafiği ve kritik çelişki
Diplomatik cephede ise hareketli saatler yaşanıyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Tahran'ın nükleer programına ilişkin yazılı bir çerçeve taslağı hazırladığını ve önümüzdeki 2-3 gün içinde ABD'ye teslim edileceğini açıkladı . Ancak müzakere masasında kritik bir çelişki var: ABD yönetimi resmi olarak "sıfır zenginleştirme" talebinde ısrar ederken, Arakçi "Bizden sıfır zenginleştirme talep edilmedi" diyor .
İsrail faktörü ve bölgesel riskler
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İran'ın olası bir saldırısına karşı "hayal bile edemeyecekleri bir yanıt" verecekleri tehdidinde bulunurken, İran'ın BM Büyükelçisi Amir Saeid Iravani, ABD'nin askeri harekata kalkışması halinde "ABD üsleri, tesisleri ve varlıklarının meşru hedef olacağı" uyarısını yaptı .
Piyasalar alarmda
Tüm bu gelişmeler küresel piyasalara da yansıdı. Brent petrolün varil fiyatı yükselişini sürdürerek 71,8 dolara çıkarken, jeopolitik risk primi yeniden fiyatlanmaya başladı . Hürmüz Boğazı'ndan geçen dünya petrolünün beşte biri göz önüne alındığında, olası bir çatışmanın enerji piyasalarında yaratacağı etki endişeyle izleniyor.
Ne olacak?
Washington'daki bu iki farklı yaklaşım, ABD'nin önümüzdeki dönemde dış politikada nasıl bir rota izleyeceği konusunda belirsizlik yaratıyor. Küresel enerji piyasaları ve Orta Doğu dengeleri açısından gelişmeler yakından takip ediliyor. Önümüzdeki günlerde İran'dan gelecek yazılı çerçeve taslağı ve Trump'ın buna vereceği yanıt, savaş ve diplomasi arasındaki hassas dengeyi belirleyecek.
Olan Biten TV Haber Merkezi