ABD-İran görüşmelerinde 3. tur: Savaşı önlemek için kritik saatler
ABD ile İran arasında Cenevre'de üçüncü tur dolaylı nükleer görüşmeler başladı. Taraflar, özellikle ABD'nin bölgedeki tarihi askeri yığınağı ve Başkan Donald Trump'ın doğrudan saldırı tehditleri gölgesinde bir araya gelirken, görüşmeler "savaşı önlemek için kritik" olarak nitelendiriliyor.
Başkan Trump, Kongre'deki Birliğin Durumu konuşmasında İran'a yönelik tehdidini yineleyerek, "Anlaşma yapmak istiyorlar ama o gizli sözleri duymadık: 'Asla nükleer silah sahibi olmayacağız'" dedi. Trump yönetiminin, müzakerelerin başarısız olması halinde, önümüzdeki günlerde İran'daki Devrim Muhafızları veya nükleer tesisleri hedef alan bir ilk saldırıyı değerlendirdiği belirtiliyor.
İran'dan 'tarihi fırsat' mesajı
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, görüşmeler öncesi yaptığı sosyal medya paylaşımında, İran'ın "hiçbir koşulda asla nükleer silah geliştirmeyeceğini" vurgulayarak, "karşılıklı endişeleri giderecek ve karşılıklı çıkarları sağlayacak tarihi bir anlaşmaya varma fırsatı" olduğunu belirtti. Arakçi'nin bu çıkışı, Tahran yönetiminin anlaşmaya olan iştahını gösterirken, görüşmelerde somut ilerleme kaydedilebileceğine dair umutları artırdı.
Ancak İran, ABD'nin temel talebi olan "kendi topraklarında uranyum zenginleştirmeyi durdurma" çağrısını şimdiye kadar reddetti. Görüşmelerde, İran'ın yaklaşık 400 kilogramlık yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokunun akıbeti ve daha önceki müzakerelerde gündeme gelen uranyum zenginleştirme için bölgesel bir konsorsiyum kurulması fikrinin ele alınabileceği belirtiliyor.
Tarafların talepleri ve 'kırmızı çizgiler'
İran, herhangi bir anlaşma karşılığında, ekonomisini felç eden yaptırımların kaldırılmasını bekliyor. Rejim karşıtları ise olası bir yaptırım gevşemesinin dini liderlere can simidi olacağı uyarısında yapıyor. İran yönetimi ayrıca, balistik füze programının sınırlandırılması ve bölgedeki müttefiklerine (Hamas, Hizbullah, Husiler) verdiği desteğin sonlandırılması taleplerini de şimdiye kadar kesin bir dille reddetti.
Bölgesel kaygılar ve İsrail faktörü
ABD'nin bölgedeki müttefikleri, İran'a yönelik olası bir saldırının daha geniş bir çatışmaya yol açmasından endişe ederken, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İran'ın balistik füze programını ve bölgesel nüfuzunu kapsamayan bir anlaşmaya karşı uyarıda bulundu. Analistler, Netanyahu'nun İran rejimini devirmeyi hedefleyen bir kampanya için bastırabileceğini belirtiyor.
Görüşmelerden çıkacak sonuç, sadece iki ülke arasındaki ilişkileri değil, tüm Ortadoğu'nun kaderini etkileyecek kritik bir öneme sahip.
Olan Biten TV Haber Merkezi